زعفران یکی از ارزشمندترین گیاهان ایران است که با رنگ و رایحه ای دل انگیز و مزه ای دلپذیر جهانیان را مجذوب خود کرده است. زعفران گیاهی کم توقع بوده، میتوان آن را در محیط و شرایط خانه مانند باغچه، پشت بام و یا در گلدان کشت داد. بعد از کاشت زعفران در گلدان تا پنج تا شش سال نیاز به تعویض گلدان وجود ندارد، همچنین طریقه کاشت این گیاه در گلدان با شرایط کاشت گیاه در محیط باز و مزرعه متفاوت بوده، توجه به زمان کاشت، قرار دادن گلدانها در محل مناسب و نحوه آبیاری ضروری است.
برای کاشت زعفران در گلدان، توجه به زمان کاشت، محل گلدانها و روش آبیاری زعفران ضروری است. در ادامه با طریقه کاشت زعفران در گلدان آشنا شوید.
همچنین بخوانید : (طرح توجیهی پرورش و کشت زعفران)
مراحل کاشت زعفران در گلدان
مراحل کاشت پیاز زعفران در گلدان به شرح زیر میباشد:
- گلدان مناسب برای کاشت پیاز زعفران را انتخاب کنید. سعی کنید گلدان از جنس سفالی و نسبتا بزرگ باشد. همچنین دارای سوراخهای بزرگی در ته گلدان برای زهکش باشد تا آب اضافی به راحتی خارج شده و زهکشی به خوبی صورت گیرد.
- درون گلدان را با خاک مناسب شامل مخلوطی از خاک باغچه به همراه مقداری کود پوسیده دامی یا ورمی کمپوست پر نمایید.
- گلدان خود را به پنج قسمت، تقسیم نموده و در هر قسمت، حدود پنج پیاز با عمق ۱۵سانتیمتر بکارید.
- پیازهای آن را رو به بالا با فاصله ۳ سانتیمتر از هر طرف بچینید.
- بهتر است پیازهای زعفران را به فاصله 10 تا 15 سانتی متر در گلدان گذاشته و حداقل 10 سانتی متر روی آن خاک بریزید.
زمان کاشت
فصل کاشت پیاز زعفران از خرداد تا اوایل مهر است. بهترین زمان کاشت پیاز زعفران اواخر خرداد تا اوایل مهرماه میباشد. البته توصیه میشود اواخر تیر و اوایل مرداد از کاشت خودداری کنید.
لازم به ذکر است، اگر در خرداد پیاز زعفران خود را کاشتید از آبیاری آن تا مهرماه خودداری کنید چرا که به علت عدم فعالیت گیاه پیازها فاسد می شوند.
گلهای پیاز اوایل آبان و آذر میروید و زمان رشد گیاه هم پاییز و زمستان و اوایل بهار است. در بهار هم پیاز به خواب میرود.
روش آبیاری زعفران
- توجه داشته باشید، کشت پیاز زعفران، در هر زمانی صورت گرفته باشد باید آبیاری به مهرماه موکول شود.
- در مهرماه یک یا دو بار آبیاری به فاصله ۱۰روز صورت می گیرد.
- آبیاری به میزانی است که آب اضافه از کف گلدان خارج شود (به دلیل خشکی خاک گلدان باید از خیس شدن تمام خاک گلدان و اشباع شدن خاک از آب اطمینان حاصل کرد ).
- در صورتیکه کاشت پیاز را در مهر ماه انجام داده اید، 10 روز بعد از کاشت پیازها، آبیاری را شروع کنید.
مراحل کاشت پیاز زعفران در گلدان به شرح زیر میباشد
گلدان مناسب برای کاشت پیاز زعفران را انتخاب کنید. سعی کنید گلدان از جنس سفالی و نسبتا بزرگ باشد. همچنین دارای سوراخهای بزرگی در ته گلدان برای زهکش باشد تا آب اضافی به راحتی خارج شده و زهکشی به خوبی صورت گیرد.
درون گلدان را با خاک مناسب شامل مخلوطی از خاک باغچه به همراه مقداری کود پوسیده دامی یا ورمی کمپوست پر نمایید.
گلدان خود را به پنج قسمت، تقسیم نموده و در هر قسمت، حدود پنج پیاز با عمق ۱۵سانتیمتر بکارید.
پیازهای زعفران را رو به بالا با فاصله ۳ سانتیمتر از هر طرف بچینید.
بهتر است پیازهای آن را به فاصله ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر در گلدان گذاشته و حداقل ۱۰ سانتی متر روی آن خاک بریزید.
محل قرار دادن گلدان زعفران
- توجه داشته باشید، از زمان کاشت پیازها تا قبل از اولین آبیاری بهتر است گلدان ها در مکان خنک و کم نوری قرار دهید. ولی بعد از آبیاری، گلدانها را در زیر نور مستقیم خورشید قرار دهید. قرار دادن گلدانها در پشت بام یا بالکنها میتواند برای رفع احتیاجات گیاه مفید باشد.
- گلدانها را می توانید تا آخر بهار آینده در همین محل قرار دهید. تنها تابستان گلدانها را به مکان خنک تر و کم نور منتقل کرده و دوباره با آبیاری مهرماه به مکانی با تابش مستقیم خورشید بر میگردانیم.
- پیاز زعفران گلهایش دراوایل آبانماه میروید.
- گل های زعفران ماندگاری زیادی ندارند، بنابراین توجه داشته باشید، گلهای روییده شده را در یکی دو روز اولیه رشد، برداشت کنید زیرا بعد از ۳ الی ۴ روز پژمرده می شوند.
شرایط محیطی مورد نیاز نگهداری و کاشت
شرایط اکولوژیکی مناسب برای کاشت و پرورش گیاه زعفران به شرح زیر میباشد:
خاک: در تمامی خاکها اعم از سبک و شنی و یا رسی و سنگین قابل کشت میباشد ولی بهترین رشد و عملکرد را در خاکهای هوموس دار با بافت متوسط لومی دارد.
آبیاری: گیاه زعفران، به آب زیاد احتیاج ندارد. توجه داشته باشید، در فاصله دو آبیاری خاک را خشک نگه دارید. همچنین بعد از پایان عمر برگهایش، آبیاری گیاه را قطع کنید.
کوددهی: موقعی که عمر گلهای زعفران به پایان رسید هر هفته با کودهای تقویتی آن را تقویت کنید، زمانی که برگهایش خشک شد دیگر به آن کود ندهید.
نور : گیاه زعفران، آفتاب دوست است و دوستدار نور کامل میباشد.
دما: برای رشد، نیاز به گرمای متوسط داشته، گرما به باز شدن شکوفه های آن کمک میکند. به طور کلی هر چه نور و گرما بیشتر باشد سرعت رشد جوانه ها بیشتر خواهد بود.
آفات و مشکلات
زعفران بسیار مستعد ابتلا به ویروس است که میتواند باعث نابودی گیاه، عدم رشد جوانهها و راه راه و موزاییکی شدن گیاه شود. متاسفانه هیچ درمانی برای بیماریهای ویروسی وجود ندارد. اولاً که در انتخاب پیاز سالم دقت کنید و پیاز را از مراکز کشاورزی مطمئن تهیه کنید و دوم اینکه در صورت مشاهده هر یک از علائم ویروسی در گیاهان، بهسرعت گیاه آلوده را از خاک دربیاورید و دور بیندازید تا بقیه گیاهان آلوده نشوند.
پوسیدگی پیاز زعفران
بزرگترین مشکلی که ممکن است با آن روبهرو شوید خورده شدن برگها یا پیاز و ریشه به وسیله آفتها است. برای مبارزه با آفات میتوانید از سموم سیستمیک مخصوص هر آفت استفاده کنید.
حتی ممکن است جانورانی مانند خرگوشها، موش خرما و … پیاز را از خاک در بیاورند یا قسمتی از گیاه را بخورند. برای دور نگهداشتن این جانوران اسپریها و سموم بازدارندهای در فروشگاههای لوازم کشاورزی موجود است. همچنین میتوانید قفسهای سیمی تهیه کنید و روی گیاهانتان قرار دهید تا دسترسی جانوران به آنها را قطع کنید. اگر نمیخواهید از سموم استفاده کنید، میتوانید در بین گلهای زعفرانتان نرگس بکارید چرا که جانوران از گل نرگس متنفرند و میتوانید مطمئن شوید سراغ زعفرانهایتان نمیروند!
برداشت زعفران
خب حالا در اواسط آبان ماه هستیم و زعفران های شما به مدت ۲۰ روز گل میدهند. هر پیاز زعفران شما در سال اول یک گل و در سال های بعد بیش از یک گل میدهد. هرگل زعفران دارای ۳ یا ۴ رشته (گاهاً ۵ رشته) زعفران است که میتوانید از طعم و عطر فوق العاده آن استفاده کنید.
خب حالا شما صاحب زعفران مرغوبی هستید که خود شما به عمل آورده اید. لحظه چیدن گل های زعفران یکی از هیجان انگیز ترین لحظات زندگی شما خواهد بود و طعم آن مدت ها در ذهن شما خواهد بود.
نکات مهم برای کاشت زعفران در خانه
- به ازای هر یک کیلو پیاززعفران میتوانید حدود ۲ گرم زعفران مرغوب در سال اول بدست بیاورید. در سال های بعد این مقدار افزایش مییابد و هم چنین پیاز زعفران شما در سال هفتم حداقل ۳ برابر خواهد شد باید آن را به زمین بزرگتری انتقال داده و زعفرانهای بیشتری به دست بیاورید.
- با این روش شما میتوانید حتی زعفرانها را در گلدان مناسب و در آپارتمان خود نیز بکارید.
- آب و هوای مناسب کاشت زعفرانها در سطح کوچک خیلی خاص نیست و شما میتوانید با مهیا کردن مکانی معتدل که زعفرانه شما در معرض نور کافی و دمای هوای خنک باشد زعفران خود را کشت دهید و البته کاشت آن در شهرهایی مثل همدان و مشهد که هوایی سرد و خشک دارند بسیار مطلوب تر است.
